Home/Koperen Leidingen Solderen
Koperen Leidingen Solderen
Hardsolderen en zilversolderen in onze werkplaats in Naaldwijk. Maatvast en zonder vervorming, en waar nodig met een druktest op lekkage.
Koperen leidingen solderen voor machines en installaties
Koperen leidingen solderen doen wij bij Westland Metaalbewerking vooral voor machines, installaties en warmtewisselaars, en zelden is het werk twee keer precies hetzelfde. De ene keer ligt er een nieuw leidingdeel op tekening dat wij van begin tot eind maken, de andere keer komt een monteur binnen met een stuk leiding dat is gaan lekken en dat liefst gisteren weer moest werken. In beide gevallen draait het om dezelfde vraag: hoe krijgen wij een verbinding die dicht is, druk verdraagt en jaren meegaat. Koper is daar een dankbaar materiaal voor. Het laat zich beter solderen dan bijna elk ander metaal, en bij solderen blijft de buis zelf vast. Alleen het soldeer smelt en trekt door capillaire werking in de spleet tussen buis en fitting. De leiding houdt daardoor zijn ronde vorm, zijn wanddikte en zijn lengte. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar wie een leiding in een bestaand systeem moet passen, weet hoe weinig ruimte er is voor een buis die een paar millimeter krom is getrokken. Wij solderen in onze werkplaats in Naaldwijk met de hand, met een brander op propaan en zuurstof. Ruim twintig jaar metaalbewerking en zo’n acht jaar solderen hebben ons geleerd dat het verschil tussen een goede en een lekkende naad meestal al ontstaat voordat de brander aangaat.
Voor wie wij koperen leidingen solderen
Onze opdrachtgevers zijn vooral engineers en werkvoorbereiders die een leidingdeel hebben uitgedacht, monteurs met een onderdeel dat vervangen of aangepast moet worden, en bedrijven met een machine die stilstaat door een lekkende leiding. De sectoren waarin zij werken, zijn de tuinbouw, de food, de jachtbouw en de medische sector. Ook particulieren met een los onderdeel zijn welkom, zolang het niet om installatiewerk in huis gaat.
Wat een goede soldeerverbinding oplevert
Bij koperen leidingen solderen gaat het uiteindelijk om drie dingen die u na het inbouwen merkt. De verbinding is dicht, ook als er druk op staat. Hij kan tegen de trillingen van een machine die dag in dag uit draait. En hij gaat lang mee, omdat het soldeer over de hele overlapping hecht in plaats van alleen aan de rand. Bij een goed uitgevoerde naad is de soldeerverbinding zelden de zwakke plek in een installatie. Gaat er na jaren toch iets mis, dan is dat vaker de buis die door slijtage dunner is geworden dan de naad zelf.
Waarom wij koperen leidingen solderen en niet lassen
Bij koper is solderen niet de tweede keus maar de eerste. Dat heeft met de eigenschappen van het metaal te maken. Koper geleidt warmte ongeveer acht keer zo goed als staal. De energie van een lasboog vloeit daardoor razendsnel weg naar de rest van de leiding, en het kost moeite om de naad zelf op temperatuur te krijgen. Bij dunwandige buis is het risico op doorbranden bovendien groot, omdat het basismateriaal bij lassen zelf smelt.
De overlapping doet het werk
Een leidingverbinding is bijna altijd een overlapping: de buis schuift in een fitting, in een mof of in een verwijd uiteinde van een andere buis. Precies voor die vorm is capillaire werking gemaakt. Het soldeer trekt de hele overlapping in en hecht over het volledige oppervlak. Daardoor wordt de belasting verdeeld over een groot vlak en niet over een smalle rand. Een lasnaad zou alleen langs de buitenkant kunnen liggen. Bij koperen leidingen solderen krijgt u dus een verbinding die sterker is dan u op basis van het zachte soldeer zou verwachten.
Zacht of hard solderen
Er bestaan twee manieren om koperen leidingen te solderen. Bij zachtsolderen blijft de temperatuur onder ongeveer vierhonderdvijftig graden en is het soldeer meestal een tinlegering, de methode die u kent van de waterleiding thuis. Het gaat snel, maar de verbinding is beperkt in sterkte en wordt zacht als de temperatuur oploopt. Bij hardsolderen gaat het werkstuk veel verder omhoog, bij ons doorgaans naar zeshonderdvijftig tot achthonderdvijftig graden. Dat geeft een veel sterkere verbinding die druk en trillingen goed verdraagt. Voor leidingen in machines en installaties kiezen wij vrijwel altijd hardsolderen. Wordt een leiding tijdens gebruik warm, dan is er eigenlijk geen keuze meer.
Koperen leidingen solderen: soldeer, pasvorm en warmte
Bij koperen leidingen solderen bepalen drie dingen het resultaat: het juiste soldeer, een goede pasvorm en warmte die gelijkmatig rond de verbinding wordt verdeeld. Wij lopen ze hieronder een voor een langs, omdat juist hier de verschillen zitten tussen een naad die dicht blijft en een naad die na een paar maanden begint te zweten.
Schoon en vetvrij beginnen
Voordat er een vlam aan te pas komt, maken wij de uiteinden van de buis en de binnenkant van de fitting schoon. Vet, vuil en een dikke oxidelaag houden het soldeer tegen, en dan hecht het alleen op de plekken die toevallig schoon waren. Het resultaat is een naad met onderbrekingen, en elke onderbreking is een mogelijk lek. Schoonmaken kost een paar minuten. Het overdoen van een lekkende verbinding kost veel meer.
Fosforkoper voor koper op koper
Als koper op koper wordt verbonden, werken wij graag met fosforkoper. Het fosfor in dit soldeer reageert tijdens het verwarmen met het koperoxide en houdt het oppervlak zelf schoon. Er is dan geen aparte flux nodig. Bij leidingwerk is dat een groot voordeel. Fluxresten zijn corrosief, en aan de binnenkant van een buis komt u er na het solderen nauwelijks meer bij. Met fosforkoper voorkomt u dat probleem vanaf het begin.
Zilversoldeer bij fittingen en overgangen
Zodra er een ander metaal bij komt, zoals een messing fitting, een bronzen koppeling of een RVS aansluiting, werkt fosforkoper niet meer goed. Op staal en RVS vormt het zelfs brosse verbindingen. Dan kiezen wij voor zilversoldeer met vijfenvijftig procent zilver en de flux die daarbij hoort. Dat soldeer vloeit bij een relatief lage temperatuur en hecht goed aan koper en aan het andere metaal. Na afloop verwijderen wij de fluxresten volledig, zodat er geen aantasting ontstaat.
De speling tussen buis en fitting
Het soldeer kan alleen capillair de naad in trekken als de spleet tussen buis en fitting nauw en gelijkmatig is. Ons zilversoldeer vraagt volgens de leverancier een speling van 0,05 tot 0,1 millimeter. Dat is heel krap, en dat is de bedoeling. Is de opening te ruim, dan blijft het soldeer buiten hangen en krijgt u een naad die er van buiten netjes uitziet maar van binnen hol is. Wij controleren daarom eerst of de buis rond en op maat is en of de speling klopt. Bij een eerder gesoldeerde verbinding die is gaan lekken, zit de oorzaak hier vaak.
Gelijkmatig verwarmen en voorverwarmen
Het soldeer trekt altijd naar de warmste plek. Wij verwarmen daarom rondom de verbinding en niet alleen op één punt. Bij dunne buis gaat dat snel. Bij dikwandige leidingen of een zware fitting moeten wij eerst voorverwarmen, omdat koper de warmte zo snel afvoert dat de naad anders nooit op temperatuur komt. Wanneer het materiaal warm genoeg is, zien wij aan de flux en aan de eerste druppel soldeer. Blijft die liggen als een bolletje, dan is het te koud. Zakt hij in en verdwijnt hij in de naad, dan zit het goed.
Een voorbeeld
Stel dat een machinebouwer ons een tekening stuurt van een koperen leidingdeel met twee bochten en een messing koppeling aan het eind. Wij zagen de buis op lengte, buigen de bochten en controleren de speling in de koppeling. De koper op koper verbindingen solderen wij met fosforkoper, de overgang naar messing met zilversoldeer en flux. Daarna verwijderen wij de fluxresten, controleren wij elke naad en werken wij het geheel af. Omdat wij het zagen, buigen en solderen in dezelfde werkplaats doen, blijft de maatvoering in eigen hand.
Stuur een tekening of foto en u hoort snel wat er kan en wat het kost.
Lekkende koperen leidingen solderen of vervangen
Een groot deel van het werk dat binnenkomt, is reparatie. Een leiding in een machine of installatie is gaan lekken en moet zo snel mogelijk weer dicht. Bij lekkende koperen leidingen solderen wij niet zomaar over het lek heen. Eerst bekijken wij het materiaal rond de lekkende plek.
Gezond materiaal of verzwakte wand
Heeft de buis rond het lek nog genoeg wanddikte, dan solderen wij de plek dicht of plaatsen wij er een mof of een nieuw stuk buis over. De verbinding wordt dan weer lekdicht en verdraagt de druk. Is de wand door corrosie, erosie of slijtage al te ver weggesleten, dan levert repareren weinig op. Het materiaal begeeft het binnen korte tijd op de volgende zwakke plek. In dat geval adviseren wij om een nieuw stuk leiding aan te brengen, ook als dat voor ons minder werk is. Wij beoordelen dat liefst aan de leiding zelf, omdat een foto weinig zegt over de wanddikte.
Spoed bij een stilstaande machine
Een lekkende leiding komt nooit gelegen. Vaak staat er een machine of installatie stil, en elke dag kost geld. Spoedreparaties kunnen wij vaak binnen een dag oppakken. Met een paar foto’s en de maten vooraf kunnen wij al inschatten wat er moet gebeuren, zodat het soldeer klaarligt als de leiding binnenkomt. Rick Buddingh liet in een review weten dat hij met zijn spoedklus meteen kon binnenlopen, en dat het resultaat er mooi uitzag tegen een eerlijke prijs. Zo pakken wij ook het koperen leidingen solderen aan wanneer het snel moet.
Verkleuring na het solderen
Na het solderen ziet het koper rond de naad er anders uit. Door de hitte oxideert het oppervlak, waardoor het donker, bruinrood of soms paars kleurt. Die kleur zit puur aan het oppervlak en is geen maat voor de kwaliteit van de naad. Zit de leiding uit het zicht, dan laten wij het meestal zo. Is het uiterlijk belangrijk, dan werken wij het oppervlak af.
Controle en druktest
Na het solderen controleren wij elke verbinding visueel. Als het soldeer over de hele omtrek zichtbaar in de naad is getrokken, is de verbinding in de praktijk dicht. Leidingen zijn drukhoudende onderdelen, en die kunnen wij testen op lekkage. Dan sluiten wij de uiteinden af, zetten wij het leidingdeel onder druk en gaan wij na of er ergens iets weglekt. Dat doen wij niet standaard bij elke opdracht. Wilt u die zekerheid, vermeld dan bij de aanvraag dat u een druktest wilt en bij welke druk getest moet worden.
Welke koperen leidingen wij solderen en welke niet
Wij zijn graag duidelijk over wat wel en niet bij ons past. Wij solderen koperen leidingen die onderdeel zijn van machines, installaties en apparaten. Voorbeelden zijn leidingen die naar of door een warmtewisselaar lopen, doorvoeren, aansluitingen op een machineframe en leidingdelen voor een vloeistof of gas die verwarmd of gekoeld wordt. Nieuwe leidingdelen maken wij compleet, inclusief zagen, buigen en de andere bewerkingen die nodig zijn.
Geen installatiewerk in woningen
Water-, cv- en gasleidingen in huis aanleggen of repareren doen wij niet. Dat is het vak van een installateur, die gewend is op locatie te werken en de regels voor woningen kent. Lekt er thuis iets, bel dan een installateur.
Geen koeltechniek en airco
Koperen leidingen solderen aan airco’s en koelinstallaties met koudemiddel laten wij ook liggen. Dat werk vraagt een STEK-certificaat, en dat hebben wij als metaalbewerker niet. Het hoort thuis bij een koeltechnisch bedrijf met de juiste papieren. Leidingdelen en warmtewisselaars zonder koudemiddel, die los in de werkplaats worden gemaakt, kunnen wij wel solderen.
Nieuwe leidingdelen op tekening
Voor nieuw werk is een tekening met afmetingen het handigst. Vermeld daarop de buisdiameter, de wanddikte, de materialen van fittingen en aansluitingen en het aantal stuks. De wanddiktes die wij verwerken, liggen doorgaans tussen één en veertig millimeter. Wilt u na het koperen leidingen solderen een nabehandeling, zoals stralen of vernikkelen, zeg dat dan vooraf. Die nabehandelingen besteden wij grotendeels uit, en dan komt er doorgaans een week bij de levertijd.
Zo vraagt u het aan
Stuur ons een foto, schets of tekening van de leiding. Wij nemen kort telefonisch contact op over materiaal, aantal en gewenste levertijd. Van aanvraag tot levering zitten er gemiddeld drie tot vijf dagen tussen, met daartussen voorbereiden, solderen en, als dat is afgesproken, een druktest. Ophalen kan in onze werkplaats aan de Industriestraat 6G in Naaldwijk, en binnen het Westland, Den Haag, Rotterdam en Delft bezorgen wij ook. Bel +31 6 42 96 28 78 op werkdagen tussen 8:00 en 17:00, dan hoort u snel wat het kost en wanneer het klaar is.
Veelgestelde vragen over koperen leidingen solderen
Koper geleidt warmte ongeveer acht keer zo goed als staal. De warmte van een lasboog vloeit daardoor snel weg naar de rest van de leiding. Bij dunwandige buis brandt u er bovendien makkelijk doorheen, omdat het basismateriaal bij lassen smelt. Solderen laat de buis zelf heel, alleen het soldeer wordt vloeibaar. Een leidingverbinding is daarnaast bijna altijd een overlapping. Het soldeer vult die hele overlapping en hecht over een groot oppervlak. Dat geeft een sterke en dichte verbinding. Daarom is solderen bij koperen leidingen de logische keuze.
Bij koper op koper gebruiken wij vaak fosforkoper. Het fosfor houdt het koper tijdens het verwarmen zelf schoon, waardoor er geen aparte flux nodig is. Dat is handig bij leidingen, omdat fluxresten aan de binnenkant moeilijk te verwijderen zijn. Komt er messing, brons of RVS bij, dan kiezen wij voor zilversoldeer met vijfenvijftig procent zilver. Dat gebruiken wij met de flux die bij het materiaal past. Fosforkoper blijft weg van staal en RVS, want daarop wordt de naad bros. Na afloop halen wij fluxresten altijd volledig weg. Zo voorkomt u corrosie op termijn.
De leverancier van ons zilversoldeer houdt 0,05 tot 0,1 millimeter aan als ideale spleet. Dat is een heel nauwe opening, en dat is precies de bedoeling. Het soldeer wordt door capillaire werking de spleet in getrokken, en dat werkt alleen als de spleet klein is. Bij te veel ruimte komt het soldeer niet verder dan de rand. U krijgt dan een naad die er goed uitziet maar hol is. Bij standaard fittingen klopt de maat meestal al. Bij zelfgemaakte delen brengen wij de pasvorm zelf op maat. Is de opening flink groter, dan stappen wij over op een ander soldeer.
Ja, maar eerst beoordelen wij de staat van het materiaal rond het lek. Is de buis daar nog voldoende dik, dan solderen wij de plek of zetten wij er een mof of een stuk buis overheen. De verbinding is daarna weer lekdicht en drukvast. Is de wand door corrosie of slijtage dun geworden, dan heeft repareren weinig zin. Het lek verschuift dan naar de volgende zwakke plek. In dat geval adviseren wij een nieuw stuk leiding. Dat zeggen wij ook als het ons minder werk oplevert. De wanddikte beoordelen wij het liefst aan de leiding zelf.
Zachtsolderen blijft onder grofweg vierhonderdvijftig graden en werkt doorgaans met tin. Het is bekend van waterleidingen in woningen en gaat snel. De verbinding is wel beperkt in sterkte en wordt zacht als de temperatuur oploopt. Hardsolderen vraagt meer warmte, bij ons in de regel zeshonderdvijftig tot achthonderdvijftig graden. Dat geeft een veel sterkere verbinding die druk en trillingen verdraagt. Voor leidingen in machines en installaties kiezen wij daarom vrijwel altijd hardsolderen. Wordt de leiding warm tijdens gebruik, dan is hardsolderen noodzakelijk. Wij kiezen op basis van druk en bedrijfstemperatuur.
Ja, leidingdelen kunnen wij testen op lekkage. Het leidingdeel wordt aan de uiteinden afgesloten en onder druk gezet, en dan kijken wij of het nergens lekt. Dat doen wij niet bij elke opdracht standaard. Voor veel werk is een visuele controle voldoende. Is er rondom een gelijkmatige soldeerrand te zien, dan is de naad in de praktijk dicht. Mag uw systeem echt niet lekken, dan adviseren wij hem wel. Geef dat aan bij de aanvraag en vermeld de testdruk. Dan nemen wij de test mee in de prijs en de planning.
Nee, dat valt buiten ons werk. Leidingen met koudemiddel, zoals in airco’s en koelinstallaties, vallen onder de STEK-regels, en zo’n certificaat hebben wij niet. Water-, cv- en gasleidingen in huis laten wij over aan installateurs. Zij zijn gewend aan werken op locatie en kennen de regels voor woningen. Wij solderen koperen leidingen die horen bij machines, installaties en apparaten. Ook leidingdelen en warmtewisselaars zonder koudemiddel zijn welkom. Twijfelt u, bel ons dan even. Wij zeggen eerlijk of uw klus bij ons past.
Een gemiddelde opdracht is bij ons binnen drie tot vijf dagen klaar. Op dag één bespreken wij uw aanvraag. Op dag één tot twee zagen, buigen en passen wij de delen. Op dag twee tot drie solderen wij de verbindingen. Op dag drie volgt een druktest als die is afgesproken. Daarna haalt u het werk op of bezorgen wij het in de regio Westland, Den Haag, Rotterdam en Delft. Staat een machine stil door een lekkende leiding, meld dat dan direct. Bij spoed kijken wij wat er mogelijk is.
Vertel wat er gesoldeerd moet worden.
Een foto, een schets of een tekening is genoeg. U krijgt snel antwoord met een prijs en een levertijd.
Industriestraat 6G, 2671 CT Naaldwijk
60702842
